Γιάννος τη Μάρω θέλει
Ζναριάτικος, χορός της Θράκης.
Ζναριάτικος, χορός της Θράκης.
Τραγούδι που αναφέρεται στο ρόλο της γυναίκας στο σαρακατσάνικο χορό, με περιοχή αναφοράς τη Θράκη.
Στίχοι:
Εχ μωρέ, (ν)έβγα, μάνα μ’ και χούϊαξε στο πέρα καραούλι,
εχ μωρέ, βγάλε ντιλάλη στα (ι)βουνά, σ’ όλα τα βιλαέτια:
Εχ μωρέ, (ν)όσα κορίτσια ανύπαντρα, φέτο μην παντρευτούνε,
εχ μωρέ, φέτο θα γένει πόλεμος, θα γένει ανταρτοσύνη!
Το τραγούδι ανήκει στην κατηγορία των «Κλέφτικων» σαρακατσάνικων τραγουδιών/χορών που ονομάζονται «Κάτσες» (καθίσματα) και ιδιαίτερα στην υποομάδα «Εχ μωρέ» η οποία φαίνεται να δημιουργήθηκε στις αρχές του περασμένου αιώνα. Πρόκειται για τραγούδια με ένα πρώτο αργό μέρος που ξεκινάει με κάποιο αντίστοιχο επιφώνημα, συνήθως, «Άειντε μωρέ» σε λανθάνοντα ρυθμό. Το δεύτερο εξάσημο μέρος, το «σήκωμα», είναι δυναμικό, με σταθερή ρυθμική αγωγή και αρχίζει με το διάρκειας ¼ επιφώνημα « Έϊ». Αξιοσημείωτο είναι ότι το χορευτικό του μοτίβο προσιδιάζει στο promenade vals του κλασικού ευρωπαϊκού χορού, γεγονός που αποτελεί σοβαρή ένδειξη ότι ο χορός μπορεί να είναι παλαιότερος από τον Τσάμικο.
Κάτσα: Σαρακατσάνικος καθιστός χορός.
Τσάμικος χορός.
Στίχοι:
Να ήσαν τα νιάτα δυο βολές,
μωρέ καϋμένα ναι – μωρέ – νιάτα μου,
νιάτα μου και λεβεντιά μου,
δεν σας γλέντησε η καρδιά μου!
Τα νιάτα ν’ αγοράζονταν,
τα γέρα να πουλιούνταν,
να ξανανιώσω μια βολά,
να γένω παλληκάρι,
Να βάλω το φεσάκι μου,
να πάω στο παζάρι
και να πουλήσω γηρατειά
και ν’ αγοράσω νιάτα!
Γεροντίστικος χορός, παλιός σαρακατσάνικος χορός
Στίχοι:
Ωρέ, βαρκούλα (ν) έ – κι αμάν αμάν – βαρκούλα (ν έρχετ’ απ’ τη Χιό
βαρκούλα (ν) έρχετ’ απ’ τη Χιό, όλο την άκρη το γυαλό.
– Ωρέ, βαρκούλα μ’ τί – κι αμάν αμάν – βαρκούλα μ’ τί χαλεύ’ς εδώ;
Βαρκούλα μ’ τί χαλεύ’ς εδώ, ’δω στο δικό μας το γυαλό (χωριό);
– Ωρέ, (τ) ήρθαν να ιδούν – κι αμάν αμάν – ήρθαν να ιδούν τα μάτια μου
ήρθαν να ιδούν τα μάτια μου, πώς τα περνάει η αγάπη μου;
Ωρέ, μην ηύρε αλλού – κι αμάν αμάν – μην ηύρε αλλού κι αγάπησε
μην ηύρε αλλού κι αγάπησε κι εμένα μ’ απαράτησε!
– Ωρέ, ποιός το είπε, δε – κι αμάν αμάν – ποιός το είπε δεντρουλάκι μου
ποιός το είπε δεντρουλάκι μου, δεν σ’ αγαπώ πουλάκι μου;
Ωρέ, κι αν το είπε ο ή – κι αμάν αμάν – κι αν το είπε ο ήλιος να μη βγει
κι αν το είπε ο ήλιος να μη βγει, τ’ άστρι να μην ξημερωθεί!
Η «Βαρκούλα» πολύ γνωστό και ιδιαίτερα αγαπητό ερωτικό τραγούδι στα τρία σε όλη τη στεριανή Ελλάδα, ιδιαίτερα δε στη Θεσσαλική «γούρνα» και στου απανταχού σαρακατσιαναίους. Λόγω της υψηλής δημοφιλίας του έχει γραμμοφωνηθεί και τραγουδηθεί σχεδόν από τους περισσότερους δημοτικούς ερμηνευτές.
Στίχοι
Εγώ ‘μουνα τ’ αντίκλαρο, στον Λαρσινό τον κάμπο..
Που κάθισαν στον ίσκιο μου και Τούρκοι και Ρωμαίοι..
Ήρθε κι έν’ αρφανό παιδί και κάθεται και κλαίει..
Πάψ’ αρφανέ ‘μ τα κλάματα και πες κανά τραγούδι..
Το τι τραγούδι να σας πώ..”
Τραγούδι που αποτυπώθηκε στη δισκογραφία από τον Κώστα Νάκα.
Στίχοι:
Μωρέ, Την άκρη – άκρη το γυαλό, διπλός χορός που γένιτι
Άειντε, στα τέσσερα διπλώνεται, στα πέντε ξεδιπλώνεται.
Μωρέ, για να ’χα διά – να διάβαινα, για να ’χα μήλο να ’ριχνα
Άειντε, να πέταγα μέσ’ στο χορό, να ξεδιπλώσω το χορό.
Μωρέ, να ξεδιπλώσω το χορό, να ιδώ την κόρη απ’ αγαπώ,
Πώς σειόται, πώς λυγίζεται, πώς βεργοκαλαμίζεται!
Μωρέ, σαν τη βαρκούλα στο γυαλό, σαν το καλάμι στον αφρό
Άειντε, σαν τη βαρκούλα στο γυαλό, (φ)όντα τη σειείν’ τα κύματα!
Πρόκειται για το τραγούδι με το οποίο χορεύεται ο «Διπλός χορός» των Σαρακατσαναίων της Ανατολικής Μακεδονίας, της Θράκης καθώς και της Βουλγαρίας. Ο χορός και το συγκεκριμένο τραγούδι, ήρθε στην Ελλάδα από «Βουλγαρινούς» Σαρακατσαναίους που παλιννόστησαν στην Ελλάδα, χάρις στη συνθήκη του Νεϊγύ, κατά την περίοδο 1919 – 1926. Τραγούδι και χορός καταγράφηκαν τη δεκαετία του 1970 και, μέσω των χορευτικών ομάδων των συλλόγων, διαδόθηκαν σε όλη την Ελλάδα.
Κτσάδικος χορός (ο όρος προέρχεται από το “κάθισμα”). Χορεύει ο όμιλος χορού και πολιτισμού της Λαμίας. Μιμητικός χορός
Παλαιότατο τραγούδι, από τον κύκλο των παραλογών (μακριές αφηγηματικές μπαλάντες με βυζαντινή καταγωγή)
