Στίχοι:
Αχ πουλάκι (ν)είχα στο κλουβί μα την Αγιά Παρασκευή
Γιέ μου και το ’χα μερωμένο και με ζάχαρη θρεμμένο.
(ξ)Εσκανταλίσκι το κλουβί και μου ’φυγε τ’ αηδόνι
και το πετροχελιδόνι!
Παίρνω τα όρη σκούζοντας και τα βουνά ρωτώντας
το Θεό παρακαλώντας…
«Πουλάκι (ν)είχα στο κλουβί» τραγούδι ξενητικό του γαμήλιου κύκλου που λέγονταν, συνήθως, από τη γιαγιά της νύφης ή από άλλο συγγενικό της πρόσωπο κατά τον χορό του αποχαιρετισμού στο πατρικό της
Στίχοι:
Θάλασσα, τώρα το Μαριώ – Μαριώ μου, θάλασσα (φ)όντας γιομίζεις
θάλασσα (φ)όντας γιομίζεις πώς βαρείς, πώς κυματίζεις;
Πάρε με στα κύματά σου, στα στριφογυρίσματά σου,
Βγάλε με στην κρύα βρύση, στο ψηλό το κυπαρίσσι
Πο ’ρχονται ξανθές και πλένουν, μαυρομάτες και λευκαίνουν,
Κι ήρθ’ ένα αρφανό κορίτσι κι έκλαψε κι αυτό κι βρύση!
«Θάλασσα (φ)όντας γιομίζεις» τραγούδι με χαρακτηριστικά παραλογής, χαρακτηριστικό που αιτιολογεί την παρουσία του στο σαρακατσάνικο ρεπερτόριο παρά το θαλασσινό του θέμα
Σαρακατσάνικα τραγούδια του γλεντιού που χορεύονται στα «στα τρία» σε τετράσημο ρυθμό
Στίχοι:
Μωρέ, παραπονιά – γιε μου – παραπονιάρικα παιδιά
παραπονιάρικα παιδιά και φτωχαναθρεμένα!
Μωρέ, με φτώχεια σας – γιε μου – με φτώχεια σας μεγάλωσα
με φτώχεια σας μεγάλωσα, σας χαίρονται τα ξένα!
Μωρέ, ποτές μου δε – γιε μου – ποτές μου δεν εγέλασε
ποτές μου δεν εγέλασε τ’ αχείλι μου κι εμένα!
Τσάμικος.
Στίχοι:
– Πέντε μήνες, έξι αδράχτια, πότε τα ‘γνεσες – Μαρουσιά να μ’ – πότε τα ‘γνεσες;
Κι άλλους τόσους δυο γκουβάρια, πότε τα ‘μασες;
– Κι άλλους πέντε γκιζερούσα στα ψηλά βουνά,
την αγάπη μου γυρεύω, για να τηνε βρω!
Σε χρυσό μπαξέ τη βρίσκω, στα τριαντάφυλλα,
μαστραπά κρατεί στα χέρια με γλυκό κρασί
και της γύρεψα λιγάκι και δεν μου ΄δωσε!
– Πού ήσουν, ξένε, τον χειμώνα, τον χονόπωρο;
– Ήμουνα πέρα στα ξένα, ξενοδούλευα!
« Μαρουσιάνα» από τα παλιότερα σατυρικά τραγούδια του γλεντιού, που περιλαμβάνεται σε όλες τις μεγάλες ελληνόγλωσσες και ξενόγλωσσες συλλογές δημοτικών τραγουδιών.
Στίχοι:
Σαν την απόψε – Χ’αϊδω μ’ – τη βραδυά
να ήταν κι ακόμα μίνια – Χαϊδούλα μ’ παινεμένη –
να ήταν κι ακόμα μίνια – Χάϊδω μ’ – και τι θα γένει!
Η αγάπη μου παρήγγειλε να πάω, να με φιλέψει.
Κινάω να πάω για νερό να πιω και να γιομίσω
Σαρακατσάνικο τραγούδι με έντονα τα στοιχεία της παραλογής. Χορός συρτός στα 3.
Ζναριάτικος, χορός της Θράκης.
Τραγούδι που αναφέρεται στο ρόλο της γυναίκας στο σαρακατσάνικο χορό, με περιοχή αναφοράς τη Θράκη.
Στίχοι:
Εχ μωρέ, (ν)έβγα, μάνα μ’ και χούϊαξε στο πέρα καραούλι,
εχ μωρέ, βγάλε ντιλάλη στα (ι)βουνά, σ’ όλα τα βιλαέτια:
Εχ μωρέ, (ν)όσα κορίτσια ανύπαντρα, φέτο μην παντρευτούνε,
εχ μωρέ, φέτο θα γένει πόλεμος, θα γένει ανταρτοσύνη!
Το τραγούδι ανήκει στην κατηγορία των «Κλέφτικων» σαρακατσάνικων τραγουδιών/χορών που ονομάζονται «Κάτσες» (καθίσματα) και ιδιαίτερα στην υποομάδα «Εχ μωρέ» η οποία φαίνεται να δημιουργήθηκε στις αρχές του περασμένου αιώνα. Πρόκειται για τραγούδια με ένα πρώτο αργό μέρος που ξεκινάει με κάποιο αντίστοιχο επιφώνημα, συνήθως, «Άειντε μωρέ» σε λανθάνοντα ρυθμό. Το δεύτερο εξάσημο μέρος, το «σήκωμα», είναι δυναμικό, με σταθερή ρυθμική αγωγή και αρχίζει με το διάρκειας ¼ επιφώνημα « Έϊ». Αξιοσημείωτο είναι ότι το χορευτικό του μοτίβο προσιδιάζει στο promenade vals του κλασικού ευρωπαϊκού χορού, γεγονός που αποτελεί σοβαρή ένδειξη ότι ο χορός μπορεί να είναι παλαιότερος από τον Τσάμικο.
Κάτσα: Σαρακατσάνικος καθιστός χορός.
Τσάμικος χορός.