Στίχοι
Το μάθατε τι έγινε κάτου στ’ Ανεμοδούρι
που πήρε ο λύκος το παιδί απ’ την ποδιά της μάνας;
Χίλιοι τον παν από μπροστά και δυο χιλιάδες πίσω
κι από κοντά και η μάνα του, κοντά παρακαλιώντας:
-Ανάθεμα σε βασιλιά κι εσύ κυρά σουλτάνα
που πήρες το παιδάκι μου γενίτσαρο τον κάνεις
Διπλός χορός. Τραγούδι που αναφέρεται στο παιδομάζωμα.
Στίχοι
Στις έντεκα, στις δώδεκα, στις δεκατρείς του Μάη
οι Τούρκοι ξεκινήσανε να πάνε στο Βαλτέτσι.
Κολοκοτρώνης φώναξε από το Ρεζενίκο:
-Γυρίστε πίσω Μπέηδες, Βαλτέτσι δεν πατιέται.
Έχει ταμπούρια δυνατά, έχει και παλικάρια
έχει τον Μητροπέτροβα, τους Κολοκοτρωναίους
έχει και το συγκρότημα, τους Μαυρομιχαλαίου
Η μάχη στο Βαλτέτσι 12 με 13 Μαίου του 1821 αποτέλεσε επί της ουσίας την πρώτη μεγάλη νίκη των Ελλήνων εναντίον των Τούρκων. Εκεί έδωσαν ισχυρή αντίσταση οι Έλληνες κυρίως από Λακωνία, Μεσσηνία και Αρκαδία προξενόντας ισχυρές απώλειες στον εχθρό. Μάλιστα χρακτηρίζεται ως η νίκη που άνοιξε τον δρόμο στην κατάληψη της Τριπολιτσάς. Στρατοπεδάρχης του στρατοπέδου εντός του χωριού Βαλτέτσι ορίστηκε ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης με τους Μανιάτες του οι οποίοι είχαν ως στόχο την συγκράτηση και κωλυσιεργία των Τουρκικών δυνάμεων στο χωριό. Γενικός συντονιστής – επιτελάρχης τέθηκε ο Θ. Κολοκοτρώνης οποίος είχε ως αποστολή την παρενόχληση του εχθρού πέριξ του χωριού καθώς και τον συντονισμό των γύρω στρατοπέδων προκειμένου να κυκλωθεί ο εχθρικός στρατός.
Η νίκη και η χαρά των Ελλήνων ήταν τόσο μεγάλη που φυσικά δεν ήταν δυνατό να μην τραγουδηθεί και υμνηθεί από το δημοτικό μας τραγούδι. Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε ότι πάντα στα στρατόπεδα που στήνονταν δεν έλειπαν όυτε οι χαρές των νικών ούτε οι λύπες των θανάτων. Πάντα οι αγωνιστές τραγουδούσαν ή μοιρολογούσαν. Παρακάτω ακολουθούν λίγα δημοτικά τραγούδια που αναφέρονται σε αυτήν την νίκη.
Τσάμικος χορός.
Ανασηκωτός χορός. Τραγουδά ο χορευτικός σύλλογος Τρίπολης.
Τραγούδι που αναφέρεται στον ηρωισμό των γυναικών μέσα από το πρόσωπο της Αρκαδιανής, μιας κλεφτοπούλας που πολεμούσε για δώδεκα χρόνια εναντίον των Τούρκων.
Τσάμικος.
Στίχοι
Σαββάτο βάλανε βουλή*, οι κλέφτες και οι αρματολοί
για να παν να πολεμήσουν και τους Τούρκους να νικήσουν.
Μες στου Τσαλτή ν-εσμίξανε κι εκεί τα συμφωνήσανε,
όλοι οι καπεταναίοι να ‘ναι οι Κολοκοτρωναίοι.
Ο Γιάννος πάει στης Αιμυαλούς, καημένε Γιάννο δε μ’ ακούς,
και ο Πάνος πάει στην Πιάνα, πάει στη δόλια του τη μάνα.
Ο Θοδωράκης ξεκινά για της Κλινίτσας τα βουνά
πάει τους Τούρκους για να κλείσει όλους μες στο μετερίζι
Καλαματιανό
Ιστορικό, κλέφτικο τραγούδι σε επτάσημο ρυθμό (7/8), το οποίο αναφέρεται στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και στους αδελφούς του Γιάννη και Πάνο. Ο Γιάννης Κολοκοτρώνης σκοτώθηκε στο Μοναστήρι της Αιμυαλούς (Μονή Αιμυαλών) στη Δημητσάνα, έπειτα από προδοσία των μοναχών.
Κοντά στη Μονή βρίσκεται ο λεγόμενος ληνός (πατητήρι) των Κολοκοτρωναίων. Το 1806, ο Οσμάν Πασάς, Βαλής του Μορέα, ανέλαβε να εξοντώσει την οικογένεια Κολοκοτρώνη, στα πλαίσια εξάλειψης των Κλεφτών. Αν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης διέφυγε, ο αδερφός του Γιάννης (Ζορμπάς) και ο ξάδελφός του Γιώργος και τέσσερις άλλοι Κολοκοτρώνηδες πήγαν να κρυφτούν στη Ζάτουνα τον Ιανουάριο του 1806 και στη συνέχεια κατέφυγαν στη Μονή Αιμυαλών, όπου και κρύφτηκαν στο ληνό. Η τουρκική φρουρά ειδοποιήθηκε για την παρουσία τους από ένα καλόγερο και πήγαν να τους συλλάβουν. Παρά τις ειδοποιήσεις, οι Κολοκοτρώνηδες επέλεξαν να μη φύγουν και οχυρώθηκαν στον ληνό. Ακολούθησε μάχη μέχρι που οι Τούρκοι αποφάσισαν να βάλουν φωτιά στον ληνό με αποτέλεσμα οι Κολοκοτρώνηδες να εξέλθουν μαχόμενοι μέχρι που οι Τούρκοι τους σκότωσαν όλους.
Στίχοι
Στα Βέρβενα, στα Βέρβενα, στα Δολιανά, κυρά μου
γιεμ, και στον ωραίον τόπο, κει π’ αρέσει των ανθρώπων.
Εκεί ’ναι τα γλυκά κρασιά, κυρά μου
τα ωραία παλικάρια, κιτρολεμονιάς κλωνάρια.
Το πίνουν νιές, το πίνουν γριές, κυρά μου
το πίνουν παντρεμένες, χήρες κι αρρεβωνιασμένες.
Δε φταίνε το γλυκά κρασιά, κυρά μου
τα ωραία παλικάρια, κιτρολεμονιάς κλωνάρια.
Μον’ φταίνε οι Βερβενιώτισσες, κυρά μου
κι οι Βερβενιωτοπούλες, βάι πανάθεμα τες ούλες.
Συρτός
Χασαπιά
Κομμάτι νοτιοανατολικής Αρκαδίας. Ανασηκωτός χορός ή τρίο (στα τρία).
Είναι μεικτός κυκλικός χορός (συνήθως οι άντρες μπροστά και οι γυναίκες ακολουθούν ή σε ξεχωριστό κύκλο), στα τρία, με πιάσιμο από τους ώμους, στο πρώτο του μέρος περπατητό και στο δεύτερο πηδηχτό.
Χορεύεται στα Τσακωνοχώρια μία ομάδα από δέκα χωριά της επαρχίας Κυνουρίας του νομού Αρκαδίας.
Στα χωριά αυτά κατοικούν οι Τσάκωνες μία πληθυσμιακή ομάδα, τα μέλη της οποίας μιλούν μία ξεχωριστή νεοελληνική διάλεκτο την Τσακώνικη. Άλλες ονομασίες του Ανασηκωτού στην περιοχή αυτή είναι Σηκωτός, Στα τρία και Αναταϊστέ όπως λέγεται στην Τσακώνικη διάλεκτο. Στο χωριό Τσιτάλια τον λένε πηδηχτό και στο χωριό Λεωνίδιο σύμφωνα με κάποια μαρτυρία λέγεται και Μπάλος.
Τα τραγούδια με τα οποία τον χορεύουν είναι πολλά. Δύο από τα πιο γνωστά είναι το ” Απόψε πίνει ο αφέντης μου” και ” Στη θάλασσα ξαγνάντεψα”.
Ο χορός ονομαζόταν «ανασηκωτός», επειδή τα πόδια στα σταυρώματα δεν ακουμπούν στο έδαφος, αλλά βρίσκονται σε άρση ή και «ανασκουμπωτός» κατά άλλη εκδοχή γιατί, για να τον χορέψουν οι γυναίκες, ανασκούμπωναν τα μακριά τους τα φουστάνια
Τραγούδι και χορός από τον χορευτικό σύλλογο Τεγέα.