Μαντηλάτος
παραδοσιακό
Η μακεδονική λύρα είναι συγγενής με τη θρακιώτικη, που ήρθε πρόσφυγας μαζί με τους Αμακοβλήδες από τη Β. Θράκη, την Ανατολική Ρωμυλία, που ξεριζώθηκαν και ξαναέστησαν τη ζωή τους στον Έβρο και τη Μακεδονία. Μαζί φέρανε και τα “τσαλγκιά” τους, τα όργανα που συνοδεύανε τα καλοκαιρινά τα γειτονέματα κι όλα τα μουχαμπέτια τα χειμωνιάτικα. Η λύρα δίνει ακόμη τον τόνο στα τραγούδια τα “τραπεζκά” που ανοίγουν το γλέντι, κι έπειτα στα “μπεγίτια”, τα σκωπτικά τα δίστιχα που λέγαν με τις ώρες. Πάνω απ’ όλα, οι λύρες είναι τα ιερά όργανα στο πανηγύρι, την πανάρχαια τελετή των Αναστεναριών, που στέκουν στους αιώνες, από το Διόνυσο στον Άγιο Κωνσταντίνο.
