Ο στίχος θα ‘θα περπατήσω ερημιές‘ και το δίστιχο που τον ολοκληρώνει ανήκει στον παππού του, ο οποίος αυτοσχεδίαζε στιχάκια παίζοντας βιολί. Οι στίχοι που έχουν γραφτεί ανήκουν στον Γιάννη Λίτσιο. Αποτελεί ένα σύγχρονο τραγούδι βασισμένο επάνω σε παλαιά μελωδία και παλαιό στιχάκι. Συμπεριλαμβάνεται στο δίσκο Θα περπατήσω ερημιές , 2019 με την Κομπανία Βέρδη.
Συνέντευξη: Γεννήθηκε και μεγάλωσε ως τα 14 στη Δερβιτσάνη της Κάτω Δερόπολης. Οι μουσικές ανησυχίες ξεκινούν στα 5-6 χρονών, ο παππούς του έπαιζε βιολί, τραγουδούσε φτιάχνοντας αυτοσχέδια στιχάκια και ήταν χορευτής. Του είχε φτιάξει το δικό του ντέφι και είχαν τη δική τους κομπανία: βιολί τραγούδι και ντέφι. Συμμετέχει σε γλέντια από τα παιδικά χρόνια, μέσα στο χορό η ορχήστρα. Στην Ελλάδα ήρθε το 1990 όταν άνοιξαν τα σύνορα, στη Θεσσαλονίκη. Τα πρώτα μουσικά βήματα γίνονται με κρουστά και δούλεψε για κάποια χρόνια ως τραγουδιστής στα Ρεμπετάδικα της Θεσσαλονικής ερμηνεύοντας ρεμπέτικα και λαϊκά τραγούδια. Πλέον ασχολείται αποκλειστικά με την παραδοσιακή μουσική. Όλη η δισκογραφική δουλειά ως φόρος τιμής στους παππούδες και τις γιαγιάδες που τον μύησαν στα πολυφωνικά τραγούδια. Έχει τακτική συνεργασία με την Κομπανία Βέρδη, με την οποία έχουν κυκλοφορήσει τη δισκογραφική δουλειά Θα περπατήσω ερημιές το 2019. Ο στίχος θα ‘θα περπατήσω ερημιές‘ και το δίστιχο που τον ολοκληρώνει ανήκει στον παππού του. Αποτελεί ένα σύγχρονο τραγούδι επάνω σε παλαιά μελωδία.
Οργανικός σκοπός από την παράδοση της Ηπείρου, της Δερόπολης και του Πωγωνίου .Σε Πωγωνίσιο ρυθμό, αργό. Το κλαρίνο μιμείται το ηχόχρωμα και την τεχνική της Γκάιντα.
Τραγούδι από την παράδοση της Ηπείρου, της Δερόπολης και του Πωγωνίου .Σε Πωγωνίσιο ρυθμό, γρήγορο. Το κλαρίνο μιμείται το ηχόχρωμα και την τεχνική της Γκάιντα.
Συνέντευξη Βαγγέλη Βέρδη: Παίζει κρουστά στην Κομπανία, συγκεκριμένα Ντέφι σε γλέντια, γάμους, πανηγύρια (από πανηγύρι σε πανηγύρι, αποκορύφωση τον Αύγουστο έως και 72 ώρες). Αδελφός του Κώστα Βέρδη, Θείος των παιδιών Βέρδη. Οικογενειακή υπόθεση η Κομπανία. Θεωρεί ότι ο μουσικός πρέπει να αντεπεξέρχεται στο ρυθμό του Χορευτή και ότι ενώ έχουν αλλάξει τα πανηγύρια, το Πωγώνι και το Ζαγόρι κρατούν περισσότερο την παράδοση σε σχέση με άλλα χωριά της Ηπείρου. Βουλιαράτικο Αντάμωμα: ξανασμίξιμο με κόσμο από το χωριό.
Η γενοβέφα, οργανικός σκοπός που παίζεται στην Ήπειρο. Η παλιά εκδοχή της Γενοβέφας ανταποκρίνεται στον τρόπο που παίζεται στη Δερόπολη (και στην παρούσα εκπομπή η Κομπανία Βέρδη). Η μελωδία όπως την παίζουν στα Γιάννενα που προκύπτει από την αστική παράδοση των καφέ αμάν της Πρέβεζας και της Άρτας είναι διαφορετική και έχει υποστεί επεξεργασία. Παίζεται στο χωριό Βουλιαράτι.
Πολυφωνικό τραγούδι από την Ήπειρο. Τραγούδι της Ξενιτιάς. Γιάνενα προς Βουκουρέστι. 40 μερες ταξίδι. Εντάσσεται στο πολυφωνικό παράδοση της Δερόπολης και του Πωγωνίου . Αναφέρεται ιδιαίτερα στην περίσταση του ξενιτεμού από τις περιοχές της Ηπείρου προς το Βουκουρέστι (40 ημέρες ταξίδι Γιάννενα-Βουκουρέστι).
Aλησμονώ και χαίρομαι, θυμιούμαι και λυπιούμαι,
θυμήθηκα την ξενιτιά και θέλω να πααίνω.
Σήκω μάνα μ’ και ζύμωσε καθάριο παξιμάδι.
Mε πόνους βάζει το νερό, με δάκρυα το ζυμώνει
και με πολύ παράπονο βάζει φωτιά στο φούρνο
Άργησε φούρνε να καείς και συ ψωμί να γένεις
για να περάσει ο κερατζής κι ο γιός μου ν’ απομείνει
*Ο κερατζής είναι πράκτορας που μάζευε τον υποψήφιο για τον Ξενιτεμό για τη Βλαχιά 40 μέρες ταξίδι από τα Γιάννενα στο έρμο Βουκουρέστι
Αυτοδίδακτα έχουν εξελιχθεί οι ρόλοι των συμμετεχόντων στα πολυφωνικά συγκροτήματα: Το τραγούδι το παίρνει ο παρτής, το γυρίζει ο γυριστής, το ρίχνει ο ρίχτης και ο κλώστης που ‘κλώθει’ εσωτερικά τις φωνές . Ιδιαίτερο ενδιαφέρο παρουσιάζουν οι Ισοκράτες. Παλιά στο ισοκράτημα αυτοδίδακτα και αυθόρμητα 5-7 άτομα συντόνιζαν τις φωνές τους, όταν οι μισοί ξεκουράζονταν παίρνοντας ανάσα οι υπόλοιποι κρατούσαν το ίσο.
Το τραγούδι όπως λένε πάει βρονταριά
Συνέντευξη Κώστα Βέρδη περί Πολυφωνικών τραγουδιών στην περιοχή της Δερόπολης και του Πωγωνίου. Χαρακτηριστικό των περιοχών αποτελούν τα πολυφωνικά τραγούδια στις αρχαίες πεντατονικές κλίμακες με τις να φωνές σμίγουν με το δικό τους ιδιαίτερο τρόποκαι να αντανακλούν με το πιο γνήσιο τρόπο την αίσθηση, την περιπέτεια και ιστορία της περιοχής αυτής. Αυτοδίδακτα έχουν εξελιχθεί οι ρόλοι των συμμετεχόντων στα πολυφωνικά συγκροτήματα: Το τραγούδι το παίρνει ο παρτής, το γυρίζει ο γυριστής, το ρίχνει ο ρίχτης και ο κλώστης που ‘κλώθει’ εσωτερικά τις φωνές . Ιδιαίτερο ενδιαφέρο παρουσιάζουν οι Ισοκράτες. Παλιά στο ισοκράτημα αυτοδίδακτα και αυθόρμητα 5-7 άτομα συντόνιζαν τις φωνές τους, όταν οι μισοί ξεκουράζονταν παίρνοντας ανάσα οι υπόλοιποι κρατούσαν το ίσο.
Το τραγούδι όπως λένε πάει βρονταριά
Οργανικός σκοπός από την περιοχή της Δερόπολης.
ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ
ΕΡΤ-1, ΚΥΡΙΑΚΗ 29 NOEMΒΡΙΟΥ 2020, ώρα 13:00-15:00
Κομπανία Βέρδη – Πωγώνι, Δερόπολη
Την Κυριακή 29 Νοεμβρίου και ώρα 13:00-15:00 ο Λάμπρος Λιάβας και το «Αλάτι της Γης» προτείνουν ένα αφιέρωμα στην ηπειρώτικη μουσική παράδοση του Πωγωνίου και της Δερόπολης.
Τον γνήσιο ήχο της περιοχής μας μεταφέρουν, με τα όργανα και το τραγούδι τους, τα μέλη της «Κομπανίας Βέρδη»: Κώστας Βέρδης (κλαρίνο), Στέφανος Βέρδης (βιολί), Μιχάλης Βέρδης (λαούτο) και Βαγγέλης Βέρδης (ντέφι). Συμμετέχει και ο εξαιρετικός ηπειρώτης τραγουδιστής Γιάννης Λίτσιος, με καταγωγή από τη Δερβιτσάνη της Δερόπολης.
Τα μέλη της κομπανίας κατάγονται από το χωριό Βουλιαράτι της Δερόπολης (σε απόσταση 4 χλμ από τα ελληνοαλβανικά σύνορα), όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν ο Κώστας Βέρδης με τον αδελφό του Βαγγέλη. Εκεί, στα γλέντια και στα τοπικά πανηγύρια, μυήθηκαν στην πλούσια μουσική παράδοση της περιοχής, με τα μοιρολόγια, τους χορευτικούς σκοπούς και τα πολύ ιδιαίτερα πολυφωνικά τραγούδια. Ως «Συγκρότημα Κώστα Βέρδη» ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του 1970 σε όλη την ευρύτερη περιοχή της Δερόπολης, σε συνεργασία με σημαντικούς τοπικούς οργανοπαίκτες. Με το άνοιγμα των συνόρων το 1991, τα δύο αδέρφια εγκαταστάθηκαν στα Γιάννενα, συνεχίζοντας τη μουσική τους δραστηριότητα και μέσα από ηχογραφήσεις, συναυλίες και μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Τα τελευταία 10 χρόνια το μουσικό σχήμα μετονομάστηκε σε «Κομπανία Βέρδη» όταν εντάχθηκαν σ’ αυτό και οι δύο γιοι του Κώστα, ο Μιχάλης στο λαούτο και ο Στέφανος στο βιολί. Στόχος τους είναι η διάδοση της ηπειρώτικης μουσικής παράδοσης, με έμφαση στο αυθεντικό ρεπερτόριο του τόπου καταγωγής τους, καταθέτοντας τη δική τους προσωπική σφραγίδα με σεβασμό στα παραδοσιακά πρότυπα, στο κλασικό οργανολόγιο και στον φυσικό ήχο.
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Μανώλης Φιλαΐτης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Σταμάτης Γιαννούλης
Εκτέλεση παραγωγής: FOSS
Νυφιάτικος σκοπός. Χαρακτηριστικό τραγούδι από την περιοχή της Δερόπολης και το Βουλιαράτι.
