gepe2000

Η τηλεοπτική εκπομπή της ΕΤ-1 «Το Αλάτι της Γης» την Κυριακή 17 Ιουνίου 2012 και ώρα 1-3 μ.μ. μας προσκαλεί σ’ ένα μουσικό ταξίδι στην Ικαρία, αναζητώντας το «μυστικό» της …μακροζωίας των κατοίκων του νησιού!

Η Ικαρία, στο σταυροδρόμι ανάμεσα σε Μικρά Ασία και Κυκλάδες, Βορειοανατολικό Αιγαίο και Δωδεκάνησα, συνταιριάζει στοιχεία απ’ αυτές τις περιοχές σε ένα ξεχωριστό τοπικό ιδίωμα, μια δυναμική και πολύμορφη μουσική και χορευτική παράδοση.

Στο πρώτο μέρος της εκπομπής, ο Λάμπρος Λιάβας υποδέχεται στο Μουσείο Λαϊκών Οργάνων δυο δεξιοτέχνες Ικαριώτες μουσικούς: τον Νίκο Φάκαρο με το βιολί του και τον Ηλία Μαυρίκη με το λαγούτο του. Μιλούν για την τοπική παράδοση, για τους παλιούς λαϊκούς οργανοπαίκτες και παίζουν αντιπροσωπευτικά κομμάτια που δείχνουν τις διαφορετικές επιρροές στη μουσική του νησιού.

Στο δεύτερο μέρος, η παρέα μεγαλώνει γύρω από τα τραπέζια, με μια πρόσκληση σ’ ένα δυναμικό καριώτικο γλέντι. Στην ομάδα έρχονται να προστεθούν η Ρίτσα Ποζιού με το τραγούδι και ο Παναγιώτης Βέργος με το σαντούρι του, καθώς και μέλη του δραστήριου Πανικάριου Συλλόγου «Άρτεμις Ταυροπόλος» με την επιμέλεια του Βασίλη Μεσσαριτάκη.

Στο χορευτικό γλέντι κυριαρχεί ο περίφημος ικαριώτικος χορός και παρουσιάζονται οι διαφορετικές τοπικές του παραλλαγές (τσαμούρικος, συμπεθέρα, περαμαρίτικος, ραχιώτικος). Ακολουθούν οι υπόλοιποι χοροί που δίνουν τον τόνο στα ονομαστά καριώτικα πανηγύρια: συρτός και μπάλος, καρσιλαμάς και ζεϊμπέκικος, σούστα αλλά και δυτικοί «αγκαλιαστοί» χοροί, όπως το λαϊκό βαλς, το ταγκό και το …φοξ ανγκλέ! Ξεχωριστή νότα δίνουν και οι τοπικοί μιμικοί χοροί «τράτα» και «σκάντζα ντάμα», καθώς και το «πιπέρι» που κλείνει μέσα στη γενική ευθυμία το καριώτικο γλέντι.

Για την ιστορία του νησιού μιλάει ο φιλόλογος Σήφης Στενός, για τους χορούς ο Βασίλης Μεσσαριτάκης, για τη μακροζωία των κατοίκων η Αργυρώ Πουργέζη και για τις δραστηριότητες του Συλλόγου ο πρόεδρος Γιώργος Φωκιανός και η Αναστασία Δεμερτζή. Παράλληλα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην τοπική γαστρονομία, μέσα από φαγητά και γλυκά που ετοίμασε το «Ζεύκιν» και παρουσιάζει ο Μάριος Καλαμπόγιας.

Η εκπομπή είναι αφιερωμένη στην επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Ικαρίας (17 Ιουλίου 1912).

Ένα ξεχωριστό «Αλάτι της Γης», με τη δύναμη και τη γοητεία της καριώτικης μουσικής παράδοσης σε συνδυασμό με την εμπειρία του τοπικού λαϊκού γλεντιού και την υπόσχεση για αντάμωμα στα καλοκαιρινά πανηγύρια!

Έρευνα-παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας

Σκηνοθεσία: Γιάννης Μαράκης

Καλλιτεχνική επιμέλεια: Σοφία Σπυράτου.

Παραγωγή: GV Rroductions

Η τηλεοπτική εκπομπή της ΕΤ-1 «Το Αλάτι της Γης» την Κυριακή 3 Ιουνίου 2012 και ώρα 1-3 μ.μ. μας προσκαλεί σ’ ένα ταξίδι στα Ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας.

Ο Λάμπρος Λιάβας (μαζί με τον Νίκο Διονυσόπουλο) ήταν από τους πρώτους που ασχολήθηκαν με τη μουσική παράδοση των Ελληνοφώνων, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κάνοντας γνωστά στο πανελλήνιο τα τραγούδια και τους χορούς τους μέσα από την έκδοση του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος «Η Ελληνική Μουσική παράδοση στην Κάτω Ιταλία – Ελληνόφωνοι, Αλβανόφωνοι».

Στα ίδια χώματα της «Μεγάλης Ελλάδας» (Magna Graecia) όπου άκμασαν οι αρχαίες ελληνικές αποικίες, η «Γκρεκάνικη» παράδοση επιβιώνει στις μέρες μας σε δυο ξεχωριστές περιοχές: στην Απουλία-Σαλέντο και στην Καλαβρία, με διαφορετικές διαλέκτους, τοπικές παραδόσεις, τραγούδια, μουσικές και χορούς.

Η εκπομπή υποδέχεται ένα από τα πιο παλιά και αντιπροσωπευτικά συγκροτήματα των Ελληνόφωνων του Σαλέντο, το «Arakne Mediterrannea» που διευθύνει η Ima Collucci, εξαιρετική τραγουδίστρια, χορεύτρια και ερευνήτρια της μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ελληνοφώνων. Στην παρέα προστίθενται και οι «En Cardia», μια ομάδα από ταλαντούχους Έλληνες μουσικούς (Κώστας Κωσταντάτος, Βαγγέλης Παπαγεωργίου, Μιχάλης Κονταξάκης, Ναταλία Κωτσάνη και Αναστασία Δουλφή), που από το 2005 ασχολούνται αποκλειστικά με τη μουσική του ιταλικού Νότου και την προβάλουν μέσα από τη δισκογραφία και τις εμφανίσεις τους.

Παρουσιάζονται παλαιά τραγούδια στο «γκρίκο», την ελληνική διάλεκτο της Κάτω Ιταλίας, καθώς και νεότερες μπαλάντες που αναφέρονται στη σύγχρονη πραγματικότητα με κορυφαίο το πρόβλημα της μετανάστευσης. Ανάμεσά τους και τα τραγούδια του Franco Corliano από το χωριό Calimera του Σαλέντο, με πιο χαρακτηριστικό το «Κλάμα της γυναίκας του εμιγκράντου», γνωστό στην Ελλάδα ως «Άντρα μου πάει».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τελετουργικό χορό της «ταραντέλα-πίτσικα», που πήρε το όνομά της από την ελληνική αποικία του Τάραντα και συνδέεται με μιαν αρχαιότατη παράδοση, μορφή μουσικού εξορκισμού-χοροθεραπείας! Τα μέλη του συγκροτήματος «Arakne Mediterrannea» παρουσιάζουν διαφορετικές παραλλαγές  του χορού, καρπό συστηματικής επιτόπιας έρευνας, ενώ συμμετέχει και μια ομάδα από χορευτές-μαθητές στα σεμινάρια της ταραντέλας που πραγματοποιούν οι  «En Cardia»

Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην ιστορία, τη γλώσσα, τις επαφές με την Ελλάδα και τις προσπάθειες των Ελληνόφωνων να διατηρήσουν την ταυτότητα και τον πολιτισμό τους στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.

Έρευνα-παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας

Σκηνοθεσία: Γιάννης Μαράκης

Καλλιτεχνική επιμέλεια: Σοφία Σπυράτου

Παραγωγή: GV Rroductions