Ολμάζ
Μικρασιάτικο τραγούδι με προέλευση από το Μελί της Ερυθραίας. Βαρύς καρσιλαμάς, αντικριστός χορός με 9σημο ρυθμό. Θέμα του τραγουδιού είναι ο ερωτικός καημός.
Χορευτικός Όμιλος Νέας Ερυθραίας
Ο Χορευτικός Όμιλος του Πνευματικού Κέντρου του τέως Δήμου Νέας Ερυθραίας (σήμερα ονομάζεται ΚΕΜΜΕ) ιδρύθηκε το 1981 με πρωτοβουλία μιας μικρής ομάδας ανθρώπων που αγαπούν την τεράστια μουσικοχορευτική παράδοση του ελληνικού λαού και ιδιαιτέρως την κληρονομιά των μικρασιατικών μας πατρίδων.
Στόχος του Ομίλου είναι η γνωριμία, η διάσωση και η διατήρηση των χορών, των τραγουδιών και των εθίμων της ιωνικής Ερυθραίας κυρίως, αλλά και άλλων περιοχών του Ελληνισμού, που δυστυχώς σήμερα χάνονται ολοταχώς, καθώς και η διάδοσή τους στις νεότερες γενεές που ζουν στο αστικό απρόσωπο περιβάλλον της πόλης, ξεκομμένες από τις πηγές του λαϊκού ελληνικού πολιτισμού.
Ο Χορευτικός Όμιλος έχει καθιερωθεί στη Νέα Ερυθραία και στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής σαν ένα από τα καλύτερα μικρασιάτικα συγκροτήματα και η δουλειά του αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες δραστηριότητες του Πνευματικού Κέντρου.
Στην επίπονη προσπάθειά για την διάσωση της μουσικής και χορευτικής κληρονομιάς των Ελλήνων της Ανατολής, συμπαραστάθηκαν ο τέως Δήμος Ν. Ερυθραίας, το Πνευματικό Κέντρο Ν. Ερυθραίας και πάρα πολλοί παλιοί Ερυθραιώτες, που μας δίδαξαν τους χορούς και τα τραγούδια της μικρασιατικής Ερυθραίας.
Σημαντικότατη επιτυχία του Χορευτικού Ομίλου είναι η ηχογράφηση 46 ερυθραιώτικων και σμυρναίικων τραγουδιών από το Λύκειο των Ελληνίδων Αθηνών, τα οποία εξεδόθησαν σε τρεις ψηφιακούς δίσκους και από το 1991 κυκλοφορούν ευρέως ανά την Ελλάδα και το εξωτερικό. Σ’ αυτά τραγουδούν και παίζουν με τον πιο αυθεντικό τρόπο κάτοικοι της πόλης μας, μέλη του Χορευτικού Ομίλου.
Ο Χορευτικός Όμιλος, στην τριαντάχρονη και πλέον πορεία του, έχει εμφανιστεί αμέτρητες φορές σε εκδηλώσεις δήμων και κοινοτήτων, μικρασιατικών σωματείων, πνευματικών ιδρυμάτων και διαφόρων συλλόγων κάθε είδους στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στην Ιταλία, προβάλλοντας πάντοτε τη μικρασιατική μουσικοχορευτική παράδοση. Κορυφαίες οι εμφανίσεις του στο Φεστιβάλ Αθηνών (στο Ηρώδειο, σε παραστάσεις της αξέχαστης Δόμνας Σαμίου και του Λάμπρου Λιάβα), στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (αφιερώματα στη Δ. Σαμίου και στο δημοτικό τραγούδι), στο Φεστιβάλ Δήμου Βύρωνα (δίπλα στη Χάρη Αλεξίου) και πρόσφατα στην τηλεοπτική εκπομπή της Ελληνικής Δημόσιας Τηλεόρασης «Το αλάτι της γης» που επιμελείται ο εθνομουσικολόγος Λάμπρος Λιάβας.
Θοδωρής Κοντάρας
Γεννήθηκε στη Νέα Ερυθραία και η οικογένειά του κατάγεται από το Σιβρισάρι της Ερυθραίας Μικράς Ασίας. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και δίδαξε στη μέση εκπαίδευση (1983-2017). Σε όλον τον προσφυγικό κόσμο είναι γνωστός για την ενασχόλησή του με τη λαογραφία και την ιστορία του Ελληνισμού της Μικρασίας, κυρίως των περιοχών Ιωνίας, Αιολίδας και Προποντίδας.
Από το 1981 είναι υπεύθυνος του τμήματος παραδοσιακού πολιτισμού του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ερυθραίας (σήμερα ΚΕΜΜΕ), όπου δημιούργησε τον Χορευτικό Όμιλο, με στόχο τη διάσωση και διάδοση της πλούσιας μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ερυθραιωτών προσφύγων. Επιμελήθηκε τους τρεις δίσκους που εξέδωσε το 1991-94 το Λύκειο των Ελληνίδων με 43 χορούς και τραγούδια από τα Αλάτσατα, την Ερυθραία και τη Σμύρνη, στους οποίους τραγουδούν και παίζουν με αυθεντικό τρόπο πρόσφυγες της πρώτης και δεύτερης γενιάς από τη Νέα Ερυθραία.
Μελέτησε και κατέγραψε επίσης τις φορεσιές των Ελλήνων του Μαρμαρά, της Ερυθραίας και των χωριών της Σμύρνης, με βάση τους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη Νέα Ερυθραία και στα Νέα Παλάτια Ωρωπού.
Ταξιδεύει πολύ συχνά στην Τουρκία και τη Βουλγαρία και έχει δημιουργήσει ένα πλουσιότατο αρχείο διαφανειών από τις μικρασιατικές και θρακιώτικες πατρίδες, το οποίο χρησιμοποιεί σε δεκάδες διαλέξεις με μικρασιατικά ή θρακικά θέματα, που οργανώνουν σωματεία, πνευματικά κέντρα κι επιστημονικά ιδρύματα.
Συνεργάστηκε με την ιστορικό Μαριάννα Κορομηλά στην εβδομαδιαία εκπομπή της Ελληνικής Ραδιοφωνίας «Ταξιδεύοντας στο χώρο και το χρόνο», σε θέματα του μικρασιατικού Ελληνισμού. Με την ίδια και άλλους συνεργάτες συνέγραψε το βιβλίο «Ερυθραία, ένας ευλογημένος μικρόκοσμος στην καρδιά της Ιωνίας» (εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1997). Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε λαογραφικά βιβλία, επιστημονικά περιοδικά μουσείων, εφημερίδες μικρασιατικών σωματείων, καθώς και σε διάφορες ιστοσελίδες στο διαδίκτυο. Συνεργαζόμενος επί χρόνια με τις Εκδόσεις Μπαλτά, έχει την επιμέλεια πολλών βιβλίων με μικρασιατικά θέματα κάθε είδους, στη σειρά Εξ Ανατολών.
Για την προσφορά του στη μικρασιατική ιδέα τιμήθηκε από πολλά μικρασιάτικα σωματεία, με κορυφαία αναγνώριση τη βράβευσή του από την Ένωση Σμυρναίων Αθηνών (2012) και από την Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος (2015).
Τούλα Σιδέρη
Ερμηνεύει με τον Συλλόγο του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ερυθραίας.
Σωκράτης Σινόπουλος
Γεννήθηκε το 1974 στην Αθήνα.
Στα δεκατέσσερα γνώρισε τον Ross Daly και ξεκίνησε τη μελέτη του πάνω στην πολίτικη λύρα και το λαούτο. Ένα χρόνο μετά έγινε μέλος του Μουσικού Συγκροτήματος «Λαβύρινθος», παίρνοντας μέρος σε πολυάριθμες συναυλίες και ηχογραφήσεις για έξι χρόνια. Παράλληλα, είχε ενεργό μουσική δράση σε συγκροτήματα με επίκεντρο τη ελληνική Δημοτική, τη Βυζαντινή, την κλασική Οθωμανική Μουσική, την Jazz και το Ρεμπέτικο. Δεξιοτέχνης της πολίτικης λύρας και του πολίτικου λαούτου, γαλουχήθηκε σε ποικίλα μουσικά ιδιώματα ανατολής και δύσης, διαμορφώνοντας αναγνωρίσιμο προσωπικό ύφος.
Σπούδασε κλασική κιθάρα, βυζαντινή μουσική και δημοτικό τραγούδι στη σχολή του Σίμωνα Καρά και το 1997 ολοκλήρωσε τις μουσικολογικές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Έχει πλήθος συμμετοχές σε συναυλίες και ηχογραφήσεις ελληνικών και ξένων συγκροτημάτων και συνεργασίες με καλλιτέχνες, όπως οι Χρόνης Αηδονίδης, Ara Dinkjian, Loreena Mckennitt, Ευανθία Ρεμπούτσικα, Derya Turkan. Από το 1989 άρχισε τη συνεργασία του με τη Δόμνα Σαμίου στη δισκογραφία, παίζοντας πολίτικη λύρα στα Τραγούδια της ξενιτιάς. Έκτοτε, εμφανίζεται μαζί της σε ένα πλήθος συναυλιών και συμμετέχει σχεδόν σε όλες τις παραγωγές του Καλλιτεχνικού Συλλόγου Δημοτικής Μουσικής Δόμνα Σαμίου όχι μόνο ως μουσικός αλλά και ως μουσικός επιμελητής.
Το 2000 τιμήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού με το Κρατικό Βραβείο Νέων Καλλιτεχνών «Μελίνα Μερκούρη». Είναι Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Κώστας Μερετάκης
Γεννήθηκε το 1979 στην Αθήνα.
Ασχολήθηκε από μικρή ηλικία με τα παραδοσιακά κρουστά. Σπούδασε θεωρητικά Ευρωπαϊκής Μουσικής και ηλεκτρικό όργανο με καθηγητές τους Ευστάθιο Χριστέλη και Ιωάννη Καστρινό. Είναι απόφοιτος του Μουσικού Γυμνασίου-Λυκείου Παλλήνης, με καθηγητή παραδοσιακών κρουστών τον Βαγγέλη Καρίπη. Παρακολούθησε σεμινάρια κρουστών με τον Zohar Fresco στο Μουσικό Εργαστήρι «Λαβύρινθος» του Ross Daly.
Έχει συμμετάσχει σε συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σε δισκογραφικές παραγωγές, σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές και έχει συνεργαστεί με τραγουδιστές της παραδοσιακής μουσικής αλλά και του έντεχνου λαϊκού χώρου.
Το 1998 δίδαξε για πρώτη φορά παραδοσιακά κρουστά στο Δημοτικό Ωδείο Πατρών και στο Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων Φοίβου Ανωγειανάκη. Δίδαξε ακόμη στο Μουσικό Γυμνάσιο-Λύκειο Παλλήνης, ενώ από το 2002 διδάσκει στο Δημοτικό Ωδείο Ασπροπύργου και απο το 2006 στη Μουσική Σχολή «Εύξεινος Πόντος».
Είναι μέλος της Ορχήστρας «Εστουδιαντίνα», της Ορχήστρας Παραδοσιακής Μουσικής Δήμου Ασπρόπυργου, των μουσικών συγκροτημάτων «Ελεύθερο Απομονωμένο», «Balkart» και ιδρυτικό μέλος του μουσικού συγκροτήματος «Τakim».
Χρίστος Τσιαμούλης
Ο Χρήστος Τσιαμούλης (17 Ιουνίου 1961) είναι Έλληνας πολυοργανίστας μουσικός και τραγουδιστής, δεξιοτέχνης του ουτιού, μελετητής της θεωρίας της παραδοσιακής μουσικής (ήχοι και Μακάμ) και δάσκαλος.
Γεννήθηκε το 1961 στην Αθήνα. Οι βασικές του μουσικές σπουδές έγιναν στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών (κιθάρα και θεωρία). Αργότερα ασχολήθηκε με την παραδοσιακή μουσική και όργανα. Σπούδασε επίσης Βυζαντινή Μουσική.
Το 1985 ίδρυσε μαζί με άλλους το συγκρότημα παραδοσιακής μουσικής Δυνάμεις του Αιγαίου. Έχει συνεργαστεί με πολλούς γνωστούς συνθέτες παραδοσιακής και έντεχνης μουσικής, όπως Σ. Καρά, Μ. Χατζιδάκι, Δ. Σαββόπουλο, Γ. Μαρκόπουλο, Ν. Μαμαγκάκη, Γ. Χατζηνάσιο, Γ. Σταυριανό, Χρ. Αηδονίδη, Δ. Σαμίου, Ν. Σαραγούδα, Μαριώ, Σαββίνα Γιαννάτου, N. Κυπουργό, Αλ. Ιωαννίδη και άλλους.
Διδάσκει στο Ωδείο Αθηνών και στο τμήμα Μουσικολογίας του Πανεπιστήμιου στην Αθήνα.
Γιασεμή Κανταρτζόγλου – Σαραγούδα
Η σμυρναίικης καταγωγής Γιασεμή Κανταρτζόγλου, σύζυγος του κυρ Νίκου και σύντροφος του σε όλες τις φάσεις της καλλιτεχνικής του διαδρομής, ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή μαζί του το 1959, όταν σε ηλικία 15 ετών ξεκίνησε τη δουλειά της τραγουδίστριας στα πανηγύρια της Αττικής. Η διάθεσή της να τραγουδήσει ενισχύθηκε από τη στενή της σχέση με την αδελφή του πατέρα της, η οποία ήταν επαγγελματίας τραγουδίστρια στη Σμύρνη απ’ όπου και είχε έρθει σαν πρόσφυγας στην Ελλάδα με όλη την υπόλοιπη οικογένεια.
Η γνωριμία τους στο πάλκο οδήγησε το ζευγάρι σε κεραυνοβόλο έρωτα. Το 1964, μετά από μία πενταετία συνεχούς συνεργασίας στα πανηγύρια της επαρχίας, ακολούθησε ο γάμος τους. Μετά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού η Γιασεμή αποχώρησε από το πάλκο, προκειμένου να ασχοληθεί με την ανατροφή του.
Το 1985 αποτελεί έτος ορόσημο για την καλλιτεχνική συμβίωση του ζευγαριού, αφού η Γιασεμή εμφανίζεται ξανά σαν επαγγελματίας τραγουδίστρια, αυτή τη φορά σε πρώτες και δεύτερες φωνές στον σημαίνοντα δίσκο του Σαραγούδα «Εδώ Κωνσταντινούπολη». Με την επανεμφάνιση της αυτή εγκαινιάζεται το νέο καλλιτεχνικό προφίλ του ζευγαριού και επισφραγίζονται τα ισχυρά δεσμά που το κράτησαν μαζί στην σκηνή μέχρι σήμερα.
Από ξένο τόπο
Παραδοσιακό τραγούδι της Σμύρνης και γενικότερα της Μικράς Ασίας σε ρυθμό 2/4 (δίσημο). Πρόκειται για τραγούδι της αγάπης και χορεύεται ως συρτός ή και μπάλος. Πρόκειται για τραγούδι το οποίο σε πολλές και διαφορετικές παραλλαγές εντοπίζεται σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο (Ελλάδα, Τουρκία, Αίγυπτος κλπ). Στις ελληνικές παραλλαγές εμφανίζεται σε αρκετά διαφορετικά τραγούδια, όπως το “Έχασα μαντήλι” ή του “Εσκούταρι”.
Νίκος Σαραγούδας
Ο Νίκος Σαραγούδας πρωτοέπιασε στα χέρια του ούτι σε ηλικία 40 ετών. Το λάτρεψε και ξεκίνησε ένα δρόμο μοναχικό, κόντρα στις προσταγές της μόδας της εποχής.
Έμαθε μόνος του, με τη βοήθεια της συζύγου του, Γιασεμής, μαζί με την οποία σιγά-σιγά έφτιαξαν ένα ρεπερτόριο κυρίως με μικρασιάτικα τραγούδια, ακόμη τότε όχι τόσο ευρέως διαδεδομένα. Από τότε, ό, τι έκανε το έκανε για να προωθήσει και να αναδείξει το ούτι. Και να διαδώσει, πάντα μαζί με τη Γιασεμή, τη μικρασιάτικη μουσική.
Πλέον θεωρούνται θρύλοι, αυθεντίες του είδους, που, όμως, υπηρετούν ταπεινά και με απόλυτο σεβασμό.