Μέλη της Χορωδίας του Καλλιτεχνικού Συλλόγου Δημοτικής Μουσικής «Δόμνα Σαμίου»: Ευθυμία Αδαμοπούλου, Αδαμαντία Βλάμη, Χαρά Γεωργακοπούλου, Αννα-Μαρία Μαρκαντώνη, Γεωργία Μπινιάρη, Ιωάννα Πινακούλα, Μαρίνα Προκοπίου, Μαρία Σπερδούλη, Σοφία Τζένη, Μαρία Τσιούχα, Χριστίνα Χρυσάκη, Λάζαρος Κατσίπης, Γιάννης Κολοβός, Νίκος Πατεράκης, Αλέξανδρος Πισκιούλης.
ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ
ΕΡΤ-3, ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022, ώρα 11:00-13:00
Μουσικό οδοιπορικό στη Σκύρο
Η εκπομπή «Το Αλάτι της Γης» και ο Λάμπρος Λιάβας την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2022, ώρα 11.00-13.00, μας ταξιδεύουν στη Σκύρο για μια γνωριμία με την πλούσια και πολύπλευρη μουσική και χορευτική παράδοση του νησιού.
Η Σκύρος, σε κομβική θέση στο κέντρο του Αιγαίου, στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης, συνδέεται με τα δίκτυα επικοινωνίας με την Πόλη και την Προποντίδα, με τα μικρασιατικά παράλια, αλλά και με τη γειτονική της Εύβοια, συνδυάζοντας στοιχεία που διαμόρφωσαν την ιδιαίτερη πολιτισμική της ταυτότητα.
Στην εκπομπή συμμετέχουμε σ’ ένα παραδοσιακό σκυριανό γλέντι, με μια δυναμική παρέα από τραγουδιστές, μουσικούς και χορευτές που εκπροσωπούν την παλιά καθώς και τη νεότερη γενιά.
Οι πιο ηλικιωμένοι ανοίγουν το γλέντι με τους πολύ χαρακτηριστικούς σκυριανούς «χαβάδες», αργά μελισματικά τραγούδια του τραπεζιού, χωρίς μουσικά όργανα. Με έντονες επιρροές από το βυζαντινό μέλος, οι χαβάδες ααπιτούν μεγάλη φωνητική δεξιοτεχνία. Τραγουδούν οι: Καλή Τουμπάκη, Μαρία Λάμπρου, Σταμάτης Φτούλης και Μαρία Μαυρίκου.
Οι χοροί ξεκινούν με τον «καλέ», τον επίσημο χορό της Σκύρου με το χαρακτηριστικό σταυρωτό κράτημα των χεριών, και συνεχίζονται με τις διάφορες μελωδίες των συρτών και τις τοπικές εκδοχές του μπάλου. Χορεύουν μέλη του Λαογραφικού Συλλόγου Σκύρου «Η Ανεμόεσσα», και ο πρόεδρος και δάσκαλος του χορού Γιώργος Γεωργούδης σχολιάζει τις ιδιαιτερότητες του χορευτικού ρεπερτορίου.
Στο βιολί και στο τραγούδι συμμετέχει ο Νίκος Σκαφίδας, που είναι και ο ξεναγός μας στη μουσική παράδοση του νησιού. Ανήκει στη νεότερη γενιά και αποφάσισε συνειδητά να εγκατασταθεί στο νησί του συνεχίζοντας την αλυσίδα των παλιών οργανοπαικτών που κινδύνευσε να διακοπεί. Μαζί του παίζουν ο Φίλιππος Αντωνίου (λαούτο) και ο Νικόλας Αγγελόπουλος (λαούτο και λάφτα), καθώς και οι νεότεροι μαθητές στα όργανα Λευτέρης Καραμπίνης (βιολί), Μαρία Μικέ (σαντούρι) και Γιάννης Μανωλάκης (λαούτο).
Παράλληλα, μια ομάδα από νέους (Γιάννης Ελευθεριάδης, Μυρσίνη Μανδηλαρά, Αμέρισσα Μαυρίκου, Ανέστης Μπαλωτής και Σταμάτης Παυλής) παραλαμβάνει τη σκυτάλη από τους παλαιότερους, τραγουδώντας τους αγαπημένους σκυριανούς «χαβάδες» και επιβεβαιώνοντας τη συνέχεια στη μουσική παράδοση του νησιού.
Τέλος, ο οικοδεσπότης μας Δήμαρχος της Σκύρου Νίκος Μαυρίκος αναφέρεται στον πολύ ξεχωριστό εορτασμό της σκυριανής Αποκριάς, με το λαϊκό έθιμο του Γέρου και της Κορέλλας και η παρέα μας τραγουδά τα αντίστοιχα τελετουργικά τραγούδια.
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Μανώλης Φιλαΐτης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Αλέξανδρος Βουτσινάς
Εκτέλεση παραγωγής: FOSS
ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ
ΕΡΤ-3, ΣΑΒΒΑΤΟ 19 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2022, ώρα 11:00-13:00
Οδοιπορικό στις Σέρρες
Μέρος Β΄
Σαρακατσάνοι και Βλάχοι
Η εκπομπή «Το Αλάτι της Γης» και ο Λάμπρος Λιάβας, με πρόσκληση από τον αντιπεριφερειάρχη Σερρών κ. Παναγιώτη Σπυρόπουλο ταξίδεψαν στις Σέρρες, για μια γνωριμία με την πλούσια και πολύμορφη μουσική και χορευτική παράδοση.
Το Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2022, ώρα 11.00-13.00, θα μεταδοθεί το δεύτερο μέρος του μουσικού οδοιπορικού αφιερωμένο στην παράδοση των Σαρακατσαναίων και των Βλάχων της περιοχής.
Α΄ Σαρακατσάνοι:
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Κώστας Ζαραλής: κλαρίνο, Κώστας Κίκιλης: βιολί, Γιώργος Ματθαίου: λαούτο, Αντρέας Ζαραλής: ντέφι.
Τραγουδούν οι: Βασίλης Σερμπέζης, Σταύρος Μπόνιας, Κατερίνα Μπόνια.
Χορεύουν μέλη από τον Σύλλογο Σαρακατσαναίων Ν. Σερρών “Ο Κατσαντώνης” (επιμέλεια: Παναγιώτης Γούλας).
Μουσική επιμέλεια: Βασίλης Σερμπέζης.
Ομιλητές: Δημήτρης Γατσέλος, Παναγιώτης Γούλας και Βασίλης Τσαούσης.
Β΄ Βλάχοι:
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Δημήτρης Κοκκώνης: τραγούδι, Νίκος Ζάρκος: κλαρίνο, Χάρης Τσιτουρίδης: βιολί, Γιάννης Πούλιος: λαούτο, Βασίλης Αυγητίδης: ντέφι.
Χορεύουν και τραγουδούν μέλη από τον Σύλλογο Βλάχων Ν. Σερρών “Ο Γεωργάκης Ολύμπιος” (επιμέλεια: Στέργιος Βάκουλης).
Ομιλητές: Γιώργος Δ. Ταράσης και Δήμος Βέρρος.
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Μανώλης Φιλαΐτης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Αλέξανδρος Βουτσινάς
Εκτέλεση παραγωγής: FOSS
ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ
ΕΡΤ-3, ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2022, ώρα 11:00-13:00
Αφιέρωμα στον Δημήτρη Γκόγκο – Μπαγιαντέρα
Η εκπομπή «Το Αλάτι της Γης» και ο Λάμπρος Λιάβας το Σάββατο 12 Νοεμβρίου 2022, ώρα 11.00-13.00, μας προσκαλούν σ΄ ένα αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του συνθέτη του Ρεμπέτικου Δημήτρη Γκόγκου – Μπαγιαντέρα.
Σε μια συνομιλία με τον δεξιοτέχνη του μπουζουκιού και ερευνητή του Ρεμπέτικου Ανέστη Μπαρμπάτση παρουσιάζεται το κλίμα στον Πειραιά της εποχής του Μεσοπολέμου και σχολιάζονται τα ιδιαίτερα μουσικά και ποιητικά χαρακτηριστικά της τέχνης του Μπαγιαντέρα, καθώς και η θέση του ανάμεσα στους ρεμπέτες της πειραιώτικης σχολής. Ακούγονται τα κοσμαγάπητα τραγούδια του, ενώ παράλληλα ανακαλύπτουμε και κάποιες λιγότερο γνωστές συνθέσεις του, που αποτελούν εξαιρετικά δείγματα του Πειραιώτικου Ρεμπέτικου.
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Ανέστης Μπαρμπάτσης: μπουζούκι-μπαγλαμάς-τραγούδι, Φώτης Βεργόπουλος: μπουζούκι-μπαγλαμάς-τραγούδι, Άρης Σπηλιωτόπουλος: μπουζούκι-μπαγλαμάς-τραγούδι, Αργύρης Νικολάου: κιθάρα-τραγούδι, Θεοδώρα Αθανασίου: κιθάρα-τραγούδι, Χαρούλα Τσαλπαρά: τραγούδι-μπαγλαμάς, Αλέξανδρος Κεντρής: μπουζούκι και Βιβή Αποστολάτου: τραγούδι.
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Μανώλης Φιλαΐτης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Αλέξανδρος Βουτσινάς
Εκτέλεση παραγωγής: FOSS
ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ
ΕΡΤ-3, ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2022, ώρα 11:00-13:00
Μουσικό οδοιπορικό στις Σέρρες
Μέρος Α΄
Βισαλτία και Δαρνακοχώρια
Η εκπομπή «Το Αλάτι της Γης» και ο Λάμπρος Λιάβας, με πρόσκληση από τον αντιπεριφερειάρχη Σερρών κ. Παναγιώτη Σπυρόπουλο ταξίδεψαν στις Σέρρες, για μια γνωριμία με την πλούσια και πολύμορφη μουσική και χορευτική παράδοση. Το Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2022, ώρα 11.00-13.00, θα μεταδοθεί το πρώτο μέρος του μουσικού οδοιπορικού αφιερωμένο στην περιοχή της Βισαλτίας και στα Δαρνακοχώρια.
Α’ ΒΙΣΑΛΤΙΑ:
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Νίκος Ζάρκος: κλαρίνο, Σπύρος Κούκος: βιολί, Παναγιώτης Ζαρίμπας: ούτι, Τάσος Φουρλάκης: λαούτο, Βασίλης Μάγειρας: τουμπελέκι, Αριστείδης Δράμαλης & Βασίλης Καρακώστας: ζουρνάς, Σάκης Νούρης: νταούλι.
Τραγουδούν οι: Αστέριος Γούναρης, Κωνσταντίνος Τσαλαπάτης, Νάσος Κουντουράς, Άρης Κουντουράς, Χαράλαμπος Καράπαλης, Μίμης Καταρτζής, Κωνσταντίνος Καραγιώρας, Πέτρος Μανούγκας, Απόστολος Χατζηστραβός.
Χορευτές από τη Νιγρίτα και την Τερπνή (επιμέλεια: Στέλλα Μπίμπη) και από τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Αγ. Ιωάννης» Φλαμπούρου (επιμέλεια: Ηλίας Χριστοδούλου).
Ομιλητές: Δημήτρης Δάπης και Νίκος Πασχαλούδης.
Β΄ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ:
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Ανδρέας Χατζηανδρέας: κλαρίνο, Αθανάσιος Χατζηανδρέας: βιολί, Στέλιος Τσαϊρίδης: λαούτο-ούτι, Δημήτρης Τζένος: ακορντεόν, Νίκος Καραμανλής: τουμπελέκι-νταούλι, Γιάννης Μάλαμας & Χρήστος Μάλαμας: ζουρνάς, Ηλίας Δημάνος: νταούλι.
Τραγουδούν οι: Αλέκος Κωτσούλας, Παναγιώτα Μάλαμα, Χρυσούλα Αρναούτογλου.
Χορεύουν και τραγουδούν μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου Αγ. Πνεύματος και χορευτές από τα Δαρνακοχώρια (επιμέλεια: Στέργιος Βάκουλης).
Ομιλητές: Απόστολος Μελισσάς και Στέργιος Βάκουλης.
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Μανώλης Φιλαΐτης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Αλέξανδρος Βουτσινάς
Εκτέλεση παραγωγής: FOSS
ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ
Σάββατο 3 Φεβρουαρίου 2024, ώρα 14.00-16.00
Η παράδοση των προσφύγων στο Πλατύ και στα Τρίκαλα Ημαθίας.
Καππαδόκες και Βορειοθρακιώτες
Το Σάββατο 3 Φεβρουαρίου 2024 και ώρα 14.00-16.00, το «Αλάτι της Γης» και ο Λάμπρος Λιάβας μας προσκαλούν σ’ ένα οδοιπορικό στην Ημαθία, για μια γνωριμία με τη μουσική και χορευτική παράδοση των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή,Καππαδόκες στο Πλατύ και Βορειοθρακιώτες στα Τρίκαλα Ημαθίας.
Οικοδεσπότες μας στο Πλατύ είναι ο Σύλλογος Καππαδοκών «Ο Βαρασός». Ο πρόεδρος Χρήστος Γεωργιάδης και ο ερευνητής-δάσκαλος χορού Βασίλης Ασβεστάςαναφέρονται στο χρονικό της εγκατάστασης στην Ημαθία των προσφύγων από τα Φάρασα, στα τραγούδια και τους χορούς τους. Οι γυναίκες τραγουδούν τα γαμήλια τραγούδια, παρουσιάζουν την τοπική γαστρονομία και τα μέλη του Συλλόγου παρουσιάζουν τους τελετουργικούς χορούς του Αϊ-Βασίλη και του Πάσχα, καθώς και τους πολύ ιδιαίτερους χορούς με τα μαντήλια, τα σπαθιά και τα κουτάλια.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην τηλεοπτική καταγραφή που πραγματοποίησε στο ίδιο χωριό το 1976 η Δόμνα Σαμίου και προβάλλονται πλάνα από το «Μουσικό Οδοιπορικό» της (σκηνοθεσία: Φώτος Λαμπρινός) από το πολύτιμο Αρχείο της ΕΡΤ.
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Κυριάκος Γκουβέντας (κεμανί-βιολί), Βασίλης Κασούρας (ούτι-σάζι-τραγούδι) και Γρηγόρης Θεοδωρίδης: μπεντίρ. Τραγουδούν ο Αρχιμανδρίτης Χερουβείμ Τσίνογλου, η Μιράντα Μουρβεντίδου και η Μαρία Φουρτουνίδου.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής ερχόμαστε στα Τρίκαλα Ημαθίας, όπου μας υποδέχεται ο παλαίμαχος οργανοπαίκτης Δήμος Ναστούδης με το ακορντεόν και το τραγούδι του. Οικοδεσπότες μας είναι τα μέλη του Πολιτιστικού & Λαογραφικού Συλλόγου «Ανατολική Ρωμυλία. Η πρόεδρος Βασιλική Γιαντσίδου μιλάει για τα έθιμα, τους χορούς και τις δράσεις του συλλόγου, η Μαρία Διούδη αναφέρεται στο χρονικό της εγκατάστασης των προσφύγων από το Μοναστήρι της Ανατολικής Ρωμυλίας στα Τρίκαλα, ενώ η Παρασκευή Νταγουλούδη παρουσιάζει την τοπική γαστρονομία. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις «σάρτες», τα κάλαντα των Χριστουγέννων που τραγουδούν οι άντρες του χωριού συνδέοντας τη Γέννηση του Χριστού με τα Θεία Πάθη!
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Κίμων Τερζίδης (ακορντεόν-τραγούδι), Γιάννης Μπούρας (γκάιντα), Γιώργος Νταβλιάκος (καβάλι) και Αντώνης Παπαδόπουλος (νταούλι).
Τραγουδούν οι: Δήμος Βελικούδης, Μόδεστος Γιάντσης, Γιάννης Νταγουλούδης, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Χάρης Σαρακαπίνας, Μόκας Τερζίδης και Νίκος Χωριάτης.
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Μανώλης Φιλαΐτης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Αλέξανδρος Βουτσινάς
Εκτέλεση παραγωγής: FOSS
ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ
Σάββατο 27 Ιανουαρίου 2024, ώρα 14.00-16.00
Τα τρία αγαθά της Γης: Σίτος – Οίνος – Έλαιον
Το Σάββατο 27 Ιανουαρίου 2024 και ώρα 14.00-16.00, TO «Αλάτι της Γης» και ο Λάμπρος Λιάβας προτείνουν ένα αφιέρωμα σε τραγούδια για τα «τρία αγαθά της Γης»: το σιτάρι, το αμπέλι και την ελιά (τον άρτο, το κρασί και το λάδι). Σε μιαν εποχή που η κλιματική κρίση εξελίσσεται πλέον σε μόνιμη απειλή, τα τραγούδια αυτά, καθώς και τα λαϊκά δρώμενα-τελετουργίες που συνδέονται με τον άρτο, το κρασί και το λάδι, μας επανασυνδέουν με τη μήτρα της φύσης ως επίκληση για την ευετηρία και τη γονιμότητα της Γης και των ανθρώπων.
Στην Ελευσίνα τα «Εισόδια» της Θεοτόκου ταυτίζονται με την «Εσοδεία» (τη σοδειά), με τα πολυσπόρια-προσφορές στη Μεγάλη Μητέρα-Θεά να διατρέχουν τους αιώνες, από τη Σπερμεία Δήμητρα στην Παναγία τη Μεσοσπορίτισσα που το εκκλησάκι της χτίστηκε πάνω στο αρχαίο ιερό. Τα επιλεγμένα τραγούδια απ’ όλες τις περιοχές του Ελληνισμού επιβεβαιώνουν τη βιωματική σχέση του λαού μας με τη Γη, συνοδεύοντας μελωδικά τον ετήσιο κύκλο των αγροτικών εργασιών: θερισμό, αλώνισμα, λίχνισμα, τρύγο και λιομάζωμα.
Η εκπομπή είναι αφιερωμένη στην αείμνηστη Δόμνα Σαμίου, που πρώτη συνέλεξε και ηχογράφησε αυτά τα σπάνια τραγούδια για τα «τρία αγαθά της Γης».
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Κατερίνα Παπαδοπούλου (τραγούδι), Γιώργος Κοντογιάννης (λύρα), Κυριάκος Ταπάκης (ούτι), Μανούσος Κλαπάκης (κρουστά), Νίκος Παραουλάκης (φλογέρες-νέι) και Νικόλας Αγγελόπουλος (λαούτο).
Τραγουδούν μέλη της Χορωδίας του Καλλιτεχνικού Συλλόγου Δημοτικής Μουσικής «Δόμνα Σαμίου»: Ευθυμία Αδαμοπούλου, Αδαμαντία Βλάμη, Χαρά Γεωργακοπούλου, Άννα-Μαρία Μαρκαντώνη, Γεωργία Μπινιάρη, Ιωάννα Πινακούλα, Μαρίνα Προκοπίου, Μαρία Σπερδούλη, Σοφία Τζένη, Μαρία Τσιούχα, Χριστίνα Χρυσάκη, Λάζαρος Κατσίπης, Γιάννης Κολοβός, Νίκος Πατεράκης, Αλέξανδρος Πισκιούλης.
Συμμετέχει επίσης φωνητικό σύνολο από μεταπτυχιακές φοιτήτριες του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ: Σεβαστιανή Βλέτση, Εμμέλεια Δαμανάκη, Μαριάνθη-Ιππολύτη Κατσάρη, Χρυσή Τζάβλα, Δήμητρα Τσαγκαράκη και Βαρβάρα Τσιβίκη.
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Μανώλης Φιλαΐτης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Αλέξανδρος Βουτσινάς
Εκτέλεση παραγωγής: FOSS
